Xe cẩu bánh lốp: Phân loại và cách chọn
Xe cẩu bánh lốp là nhóm thiết bị nâng di động sử dụng bộ di chuyển bằng lốp, thường gặp ở công trường xây dựng, nhà máy, khu công nghiệp, kho bãi, cảng và dự án hạ tầng. Tùy cấu hình, xe có thể là cẩu cần ống lồng chạy đường bộ, cẩu địa hình lốp lớn hoặc dòng chuyên dụng kết hợp khả năng cơ động và nâng hạ.
Khi chọn xe, tải trọng danh nghĩa chỉ là dữ liệu ban đầu. Khả năng nâng thực tế còn phụ thuộc bán kính làm việc, chiều dài cần, góc cần, đối trọng, chân chống, điều kiện nền và biểu đồ tải của đúng model.
Xe cẩu bánh lốp là gì?
Đây là thiết bị nâng có cần cẩu, hệ thống quay, cabin điều khiển và bộ di chuyển bằng lốp. So với cẩu bánh xích, cẩu bánh lốp thuận tiện hơn khi cần di chuyển giữa các vị trí phù hợp, nhưng khả năng chạy đường, tốc độ, địa hình và yêu cầu vận chuyển khác nhau theo từng dòng xe.
Trong giao dịch tại Việt Nam, tên “cẩu bánh lốp” có thể được dùng rộng cho truck crane, all-terrain crane hoặc rough-terrain crane. Vì vậy, cần xác định chính xác kiểu xe, công thức bánh, số cabin, hệ dẫn động, khả năng lưu hành và hồ sơ của model cụ thể.
Xe cẩu bánh lốp khác xe tải gắn cẩu thế nào?
Xe cẩu bánh lốp được thiết kế chủ yếu cho nhiệm vụ nâng, với kết cấu quay và cần cẩu tích hợp. Xe tải gắn cẩu vẫn là xe chở hàng có thêm cẩu tự hành để bốc dỡ. Hai nhóm khác nhau về kết cấu, tải trọng, vùng làm việc và mục đích khai thác; có thể xem riêng danh mục xe tải gắn cẩu tự hành.
Các nhóm xe cẩu bánh lốp phổ biến
Truck crane chạy đường bộ
Cẩu ống lồng đặt trên chassis chuyên dụng có cabin lái và cabin cẩu. Dòng này thường được cân nhắc khi cần di chuyển giữa các công trường theo điều kiện đường cho phép.
Cẩu địa hình bánh lốp lớn
Thường gọi cẩu bánh béo hoặc rough-terrain crane, có lốp lớn và khả năng cơ động trong mặt bằng công trường. Việc lưu hành đường công cộng và vận chuyển phải theo cấu hình, hồ sơ thực tế.
All-terrain crane
Kết hợp khả năng di chuyển đường bộ với cấu hình nhiều cầu và khả năng làm việc trên mặt bằng phức tạp. Dòng này có nhiều biến thể, cần đối chiếu đúng catalogue.
Cẩu bánh lốp công suất lớn
Phục vụ lắp dựng kết cấu, thiết bị công nghiệp hoặc dự án hạ tầng. Ngoài tải nâng cần chuẩn bị phương án đối trọng, mặt bằng, vận chuyển và tổ chức thi công.
Những cấu hình chính cần kiểm tra
Cần chính, jib và chiều cao nâng
Cần chính thường là dạng ống lồng thủy lực. Một số model có jib phụ hoặc cấu hình kéo dài cần. Chiều cao nâng và tầm với phải xem theo sơ đồ vùng làm việc, không cộng đơn giản chiều dài các bộ phận.
Hệ thống quay, tời và móc cẩu
Cụm quay, tời chính, tời phụ, cáp và móc ảnh hưởng cách tổ chức nâng. Số nhánh cáp, khối lượng móc và phụ kiện phải được tính trong phương án tải theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Chân chống và đối trọng
Bảng tải có thể thay đổi theo độ mở chân chống, đối trọng lắp đặt và vùng quay. Không được dùng bảng tải của cấu hình đối trọng đầy đủ cho xe chưa lắp đủ đối trọng hoặc chân chống chưa triển khai theo yêu cầu.
Để hiểu rõ hơn vai trò của cấu hình này trên xe XCMG, xem bài đối trọng xe cẩu bánh lốp XCMG với 7 điểm cần đối chiếu giữa tổ hợp lắp, load chart, chân chống và mặt bằng.
Chassis, hệ dẫn động và lốp
Cần kiểm tra công thức bánh, dẫn động, chế độ lái, kích thước, tải trục và loại lốp. Với xe cũ, tình trạng lốp, phanh, lái, động cơ và hộp số là các hạng mục cần đánh giá riêng.
Để tránh đồng nhất số trục với sức nâng, có thể xem thêm bài ý nghĩa số trục trên xe cẩu bánh lốp, trong đó tách rõ tải trục khi di chuyển, phản lực chân chống và tải nâng theo load chart.
Cabin và hệ thống điều khiển
Tùy dòng xe có cabin lái riêng và cabin cẩu hoặc cabin tích hợp. Các hệ thống giới hạn tải, hiển thị góc cần và cảnh báo phải được kiểm tra hoạt động theo đúng model, không suy luận chỉ từ hình ảnh.
Cách đọc bảng tải xe cẩu bánh lốp
Bảng tải cho biết khối lượng nâng cho phép trong từng tổ hợp bán kính, chiều dài cần, góc cần, đối trọng và trạng thái chân chống. Tải trọng danh nghĩa, ví dụ 25 tấn hoặc 50 tấn, thường chỉ đạt ở một điều kiện gần tâm quay được nhà sản xuất quy định; không phải tải nâng tại mọi bán kính.
| Thông tin cần xác định | Ý nghĩa khi chọn xe |
|---|---|
| Khối lượng vật nâng | Bao gồm kiện hàng, móc, cáp treo và phụ kiện liên quan theo phương án nâng. |
| Bán kính làm việc | Khoảng cách ngang từ tâm quay cẩu tới trọng tâm vật nâng, không phải khoảng cách từ đầu xe. |
| Chiều cao cần đạt | Dùng cùng chiều dài cần, góc cần và vật cản để xác định vùng làm việc. |
| Độ mở chân chống | Phải khớp trạng thái trong bảng tải và mặt bằng triển khai thực tế. |
| Đối trọng | Mỗi mức đối trọng có thể tương ứng bảng tải khác nhau. |
| Vùng quay | Tải cho phép có thể khác giữa phía trước, bên hông hoặc toàn vòng tùy model. |
Chọn xe cẩu bánh lốp theo công việc thực tế
Công trình dân dụng và nhà xưởng
Khi xe đã được chọn và chuẩn bị vào dự án, đội hiện trường có thể dùng 7 bước tiếp nhận xe cẩu bánh lốp tại công trường để đối chiếu hồ sơ, tuyến vào, vị trí chờ và điều kiện bàn giao trước khi dựng cần.
Cần khảo sát lối vào, bán kính quay, chiều cao nhà xưởng, vật cản, nền đặt chân chống và vị trí vật nâng. Xe nhỏ gọn có thể thuận lợi khi tiếp cận, nhưng phải đáp ứng bảng tải tại đúng bán kính.
Lắp dựng kết cấu và thiết bị công nghiệp
Ngoài khối lượng kiện hàng cần có bản vẽ vị trí lắp, chiều cao, bán kính, không gian lắp đối trọng và trình tự nâng. Với kiện hàng dài hoặc trọng tâm lệch, phương án móc cáp và kiểm soát tải cần được tính riêng.
Cầu đường và hạ tầng
Điều kiện nền, độ dốc, giới hạn giao thông, vị trí cẩu so với mép taluy hoặc hố đào đều ảnh hưởng lựa chọn. Không đặt chân chống dựa trên đánh giá cảm quan về độ cứng của nền.
Công trường có địa hình phức tạp
Cẩu địa hình bánh béo hoặc all-terrain có thể được cân nhắc, nhưng vẫn phải xác nhận độ dốc, khả năng tiếp cận, điều kiện vận chuyển và giới hạn làm việc. Không có dòng xe nào phù hợp mọi địa hình.
- Chuẩn bị khối lượng và kích thước vật nâng.
- Xác định bán kính ngang, chiều cao và vật cản.
- Khảo sát đường vào, vị trí quay đầu và mặt bằng chân chống.
- Cho biết tần suất di chuyển giữa các công trường.
- Xác định nhu cầu xe mới, xe cũ, mua hoặc thuê.
- Đối chiếu hồ sơ lưu hành, kiểm định và tình trạng xe thực tế.
Kiểm tra xe cẩu bánh lốp mới và đã qua sử dụng
Đối với xe mới
Cần làm rõ model, năm sản xuất, cấu hình cần, jib, đối trọng, tời, móc, chân chống, phụ kiện, tài liệu kỹ thuật, điều kiện bảo hành và phạm vi bàn giao. Cùng một model có thể có tùy chọn khác nhau theo thị trường.
Đối với xe đã qua sử dụng
Nên kiểm tra lịch sử làm việc và bảo dưỡng, tình trạng kết cấu cần, mối hàn, rò rỉ thủy lực, xi lanh, tời, cáp, móc, mâm quay, chân chống, lốp, phanh, lái và động cơ. Thử chức năng không thay thế việc đối chiếu hồ sơ và đánh giá chuyên môn.
Giá phụ thuộc model, đời xe, số giờ làm việc, cấu hình, tình trạng và hồ sơ. Để tách riêng nhu cầu thương mại, xem giá xe cẩu bánh lốp theo cấu hình và tình trạng. Nếu ưu tiên thương hiệu XCMG, có thể tham khảo các dòng xe cẩu bánh lốp XCMG.
Thương hiệu xe cẩu bánh lốp phổ biến tại Việt Nam
Thị trường Việt Nam hiện có ba nhóm thương hiệu chính, khác nhau về mức đầu tư, độ sẵn của phụ tùng và nhóm dự án phù hợp. Nên chọn thương hiệu sau khi đã chốt tải nâng, bán kính và điều kiện mặt bằng, vì cùng một mức tải trọng vẫn có nhiều model với bảng tải khác nhau.
Cẩu Nhật Bản: Kato và Tadano
Hai hãng này chiếm phần lớn thị trường cẩu bánh lốp đã qua sử dụng tại Việt Nam, được chuộng nhờ độ bền và khả năng giữ giá. Các model thường gặp của Kato gồm KR-25H (25 tấn), KR-35H (35 tấn), KR-50H và SR-500 (50 tấn), NK-800 (80 tấn). Phía Tadano có TR-250M (25 tấn), GR-300XL (30 tấn), TR-500EX (50 tấn) và ATF-220G (220 tấn), đi kèm hệ thống giới hạn mô men AML. Chi tiết các dòng model và cách chọn có trong bài xe cẩu bánh lốp Kato.
Trang model theo từng mức tải trọng: 25 tấn XCMG QY25K5D · 35 tấn XCMG QY35K · 35 tấn Zoomlion QY35V · 50 tấn XCMG QY50KD · 50 tấn cũ QY50K5D · 70 tấn XCMG · 70 tấn Zoomlion QY70V · 80 tấn ZTC800H7 · 100 tấn QY100K · 110 tấn QY110KH.
Cẩu Trung Quốc: XCMG, SANY và Zoomlion
Nhóm này chiếm phần lớn thị trường xe mới nhờ mức giá cạnh tranh, công nghệ cập nhật nhanh và phụ tùng sẵn trong nước. XCMG có dòng QY với QY25K5D (25 tấn), QY50KA (50 tấn), QY70KH (70 tấn), QY100K (100 tấn); Minh Hải Auto là đại diện phân phối XCMG tại Việt Nam. SANY có dòng STC gồm STC250 (25 tấn), STC500 (50 tấn), STC750 (75 tấn). Zoomlion có dòng QY và ZTC với ZTC250V (25 tấn), ZTC550V (55 tấn), ZTC800V (80 tấn).
Cẩu châu Âu và Mỹ: Liebherr, Grove, Terex, Demag
Nhóm mức đầu tư cao nhất, thường gặp ở dự án có yêu cầu an toàn khắt khe như nhà máy hoá chất, điện gió hoặc dầu khí. Liebherr có dòng all-terrain LTM với LTM 1060 (60 tấn), LTM 1100 (100 tấn), LTM 1300 (300 tấn), LTM 11200 (1.200 tấn). Grove mạnh ở nhóm địa hình và all-terrain với RT880E (80 tấn), GMK5150L (150 tấn). Terex và Demag tập trung nhóm hạng nặng và siêu trọng.
| Tiêu chí | Kato, Tadano (Nhật) | XCMG, SANY (Trung Quốc) | Liebherr, Grove (Âu, Mỹ) |
|---|---|---|---|
| Độ bền | Rất tốt, nhiều xe khai thác trên 20 năm vẫn chạy | Tốt và đang cải thiện dần | Rất tốt, tiêu chuẩn cao nhất |
| Công nghệ | Ổn định, có hệ thống giới hạn mô men AML | Hiện đại, cập nhật nhanh | Dẫn đầu ngành |
| Mức đầu tư xe mới | Cao hơn nhóm Trung Quốc | Cạnh tranh nhất | Cao nhất |
| Giữ giá khi bán lại | Giữ giá rất tốt | Mất giá nhanh hơn | Giữ giá tốt |
| Phụ tùng tại Việt Nam | Dễ kiếm nhờ thị trường xe cũ lớn | Rất dễ, thường có sẵn | Khó hơn, thường phải đặt hàng |
| Dải tải trọng theo dòng sản phẩm | 16 – 550 tấn | 8 – 2.600 tấn | 30 – 1.200 tấn |
| Thường được chọn cho | Mua xe đã qua sử dụng, đội xe cho thuê | Mua mới, dự án vừa và lớn | Dự án yêu cầu an toàn đặc thù |
Các model và dải tải trọng nêu trên là thông tin tham khảo theo dòng sản phẩm của từng hãng, không phải cấu hình của một chiếc xe cụ thể. Trước khi chốt mua, phải đối chiếu catalogue, tem thiết bị, bảng tải đi kèm máy và hồ sơ đăng kiểm của đúng xe thực tế.
Câu hỏi thường gặp về xe cẩu bánh lốp
Xe cẩu bánh lốp là gì?
Là thiết bị nâng di động sử dụng bộ di chuyển bằng lốp, gồm nhiều nhóm như truck crane, rough-terrain và all-terrain.
Cẩu bánh béo có phải xe cẩu bánh lốp không?
Cẩu bánh béo là cách gọi phổ biến của một nhóm cẩu địa hình lốp lớn. Đây là một nhánh trong nhóm rộng hơn, không đại diện cho mọi xe cẩu bánh lốp.
Xe cẩu 25 tấn có nâng được 25 tấn ở mọi vị trí không?
Không. Tải nâng phụ thuộc bán kính, chiều dài cần, góc cần, đối trọng, chân chống và bảng tải đúng model.
Nên chọn tải trọng cẩu như thế nào?
Cần cung cấp khối lượng vật, bán kính, chiều cao và mặt bằng. Sau đó mới đối chiếu bảng tải và chọn dự phòng phù hợp.
Khi nào nên cân nhắc cẩu địa hình?
Khi công trường có mặt bằng và điều kiện tiếp cận đặc thù. Việc lựa chọn vẫn cần khảo sát nền, độ dốc, vận chuyển và giới hạn model.
Mua xe cẩu cũ cần kiểm tra gì?
Cần kiểm tra kết cấu cần, thủy lực, tời, cáp, móc, mâm quay, chân chống, lốp, phanh, động cơ, lịch sử bảo dưỡng và hồ sơ.
Giá xe cẩu bánh lốp phụ thuộc yếu tố nào?
Giá phụ thuộc thương hiệu, model, tải trọng, đời xe, giờ làm việc, cấu hình, tình trạng, hồ sơ và phạm vi bàn giao.
Cần gửi thông tin gì để được tư vấn?
Hãy gửi khối lượng và kích thước vật nâng, bán kính, chiều cao, địa điểm, mặt bằng, nhu cầu di chuyển và thời gian sử dụng.
Nên mua xe cẩu Nhật hay Trung Quốc?
Cẩu Nhật như Kato và Tadano bền, giữ giá tốt nên thường được chọn khi mua xe đã qua sử dụng. Cẩu Trung Quốc như XCMG, SANY, Zoomlion có giá đầu tư thấp hơn, công nghệ mới và phụ tùng dễ tìm nên thường được chọn khi mua mới. Quyết định cuối vẫn phải dựa trên bảng tải của đúng model và ngân sách vận hành dài hạn.
Gửi tải nâng, bán kính, chiều cao và điều kiện công trường để được đối chiếu model và bảng tải. Hotline/Zalo 033.204.6292; email mh.xuanhien@gmail.com. Hà Nội: Số 40 Ngô Gia Tự, Phường Việt Hưng, Hà Nội. TP.HCM: 138/7 An Phú Đông 03, Quận 12, Tp. Hồ Chí Minh.
Liên hệ tư vấn xe cẩu
